Haren
Het dorp in de stad

Geschiedenis

Kleine geschiedenis van Haren

Haren is een vrij onbekend stukje Brussel, hoewel het al sinds 1921 bij de hoofdstad is ingelijfd. Toch valt er heel wat interessants over het vertellen :
Haren heeft de beginjaren van de spoorwegen en de luchtvaart meegemaakt, en vormde samen met Evere en Schaarbeek de bakermat van de witloofteelt. Ooit stond hier de grootste fabriek voor behangpapier ter wereld. Ook de zetel van de NAVO ligt voor het grootste deel op Harens grondgebied. Desondanks is Haren nog opmerkelijk landeijk gebleven.

Haren sterkt zich uit over 582 hectare tussen de Zenne in het westen, Machelen en Diegem in het noorden, Sint-Stevens-Woluwe in het oosten en Evere in het zuiden. Zijn grondgebied bestaat voor een groot deel uit vruchtbare landbouwgrond, die vandaag bijna volledig aan de industrie is opgeofferd : uit vochtige weiden langs de Zenne en een met heide begroeide vlakte in het oosten, het Harenheideveld. Het dorp heeft zich hoofdzakelijk ontwikkeld tussen twee heuvels : de Dobbelenberg in het noorden en de Harenberg in het zuiden. Destijds stroomden er meerdere waterlopen : de Beemdgracht en de Hollebeek die ter hoogte van Buda in de Zenne uitmondden ; en de Woluwe die in 1208 door hertog Hendrik 1 van Brabant naar Vilvoorde werd afgeleid.

De Verdunstraat die dwars door het dorp loopt, is in feit de oude weg naar Keulen (<< oude Keulsche weg »). Ze volgt het tracé van een nog oudere secundaire Romeinse weg of diverticulum, die van Vlaanderen naar Duitsland liep. Hoewel op het grondgebied van de gemeente graven van de Frankische krijgers zijn gevonden, dateert de vroegste vermelding van Haren pas van 1050 (voorheen Haeren gespeld).

Het middeleeuwse dorp hing niet af van een lokale heer maar hing lange tijd af van Kampenhout.

Een belangrijk feit in de geschiedenis van Haren en van Brussel was het graven van het kanaal naar Willebroek in 1561. Dit kanaal stimuleerde in de tweede helft van de 19de eeuw de industrialisatie van het dorp. ln die periode kende Haren ook zijn grootste bevolkingsaangroei, al gaat het om vrij bescheiden aantallen :